Tradycyjny brązowy sos
Brązowy sos robi się z zasmażki z masła i mąki, którą podprażasz do orzechowego koloru i rozprowadzasz bulionem wołowym. Wychodzi gęsty, gładki i wyraźnie mięsny w smaku, a przygotujesz go w 20 minut z rzeczy, które zwykle masz w kuchni. Pasuje do pieczeni, kotletów mielonych, klusek śląskich i ziemniaków z wody, czyli do tradycyjnego polskiego obiadu, w którym brakuje czegoś, co wszystko połączy.
- Razem
- 20 min
- Przygotowanie
- 5 min
- Gotowanie
- 15 min
- Porcje
- 4
- Na porcję
- 150kcal
Zasmażka decyduje o kolorze i gęstości
Cała tajemnica tego sosu to zasmażka. Masło z mąką mieszane na małym ogniu 3–4 minuty traci surowy posmak i nabiera orzechowego koloru oraz aromatu. Bulion wlewany do niej partiami tworzy gładką emulsję, a koncentrat pomidorowy i sos sojowy dodają koloru oraz głębi, której nie dają same masło i mąka.
Masło możesz zastąpić smalcem albo tłuszczem z pieczeni, wtedy sos będzie jeszcze bardziej mięsny. Bulion z kostki jest solony, więc nie dosalaj sosu, dopóki go nie spróbujesz. Gdy pieczesz mięso, wlej do sosu także sok z formy. Wersję opartą wyłącznie na sosie z pieczeni znajdziesz w przepisie na sos pieczeniowy.
Jak zrobić brązowy sos na zasmażce
Dotknij czasu, aby uruchomić minutnik.
- Rozpuść masło W rondlu z grubym dnem rozpuść masło na małym ogniu. Nie dopuść do tego, żeby zbrązowiało, bo sos zrobi się gorzki.
- Zrób zasmażkę Wsyp mąkę i mieszaj trzepaczką , aż masa zrobi się orzechowa i zacznie pachnieć jak prażona mąka, a nie surowa. Im ciemniejsza zasmażka, tym ciemniejszy sos, ale ciemnobrązowa traci część mocy zagęszczania.
- Dodaj koncentrat Dodaj koncentrat pomidorowy i smaż, mieszając, 30 sekund, aż zrobi się ciemniejszy i straci kwaśny zapach.
- Wlej bulion Wlewaj bulion partiami po ok. 100 ml, za każdym razem mocno mieszając trzepaczką, aż sos będzie gładki. Dopiero wtedy dolej kolejną porcję. Na końcu dodaj sos sojowy.
- Zagotuj Gotuj sos na małym ogniu ok. , od czasu do czasu mieszając, aż zgęstnieje na tyle, że pokryje łyżkę. Dopraw pieprzem i spróbuj. Sól dodaj tylko wtedy, gdy bulion jest domowy i niesolony.
Wariacje i przechowywanie
Do gotowego sosu dodaj 2–3 łyżki gęstej śmietany 18%, a stanie się kremowy i łagodniejszy. Podsmażone pieczarki zamienią go w klasyczny sos grzybowy, który znajdziesz w przepisie na sos pieczarkowy. Dla ostrzejszego smaku dodaj pół łyżeczki musztardy albo szczyptę majeranku.
Gotowy sos przechowuj w lodówce do 3 dni w szczelnym pojemniku. Odgrzewaj go na małym ogniu, mieszając, i dolej wody lub bulionu, bo po wystygnięciu jest dużo gęstszy. Sos możesz też zamrozić w porcjach na 2 miesiące, a po rozmrożeniu dokładnie wymieszać trzepaczką.
Gdy coś nie wyjdzie
- W sosie są grudki.
- Bulion trafił do zasmażki zbyt szybko, w jednej porcji. Przecedź sos przez sitko albo krótko go zblenduj, a następnym razem wlewaj bulion partiami, cały czas mieszając trzepaczką.
- Sos jest jasny i mdły.
- Zasmażka była zbyt jasna. Podprażaj ją dłużej, do koloru orzechów, i nie pomijaj koncentratu pomidorowego ani sosu sojowego, które dodają koloru i głębi.
- Sos smakuje mąką.
- Za krótko się gotował. Po wlaniu bulionu gotuj go co najmniej 9–10 minut, aż zniknie posmak surowej mąki.
- Po wystygnięciu sos jest za gęsty.
- Zasmażka zagęszcza sos tym mocniej, im jest chłodniejszy. Podczas odgrzewania dolej 2–3 łyżki wody lub bulionu i zamieszaj.
Pytania i odpowiedzi
Z czym podawać brązowy sos?
Najlepiej do pieczonych i duszonych mięs, kotletów mielonych i klopsików oraz do klusek śląskich, ziemniaków i kaszy. Pasuje też do pieczarek i do wątróbki.
Jak zrobić brązowy sos bez grudek?
Wlewaj bulion do zasmażki partiami i po każdej mieszaj trzepaczką do gładkości. Jeśli mimo to pojawią się grudki, przecedź sos przez sitko albo zblenduj.
Czym zastąpić sos sojowy?
Kilkoma kroplami przyprawy w płynie (np. maggi) albo łyżeczką ciemnego sosu worcestershire. Obie dodaj ostrożnie i spróbuj sos, bo są słone.
Jak zrobić sos bezglutenowy?
Zasmażkę zastąp 1 łyżką skrobi kukurydzianej rozmieszanej w 3 łyżkach zimnej wody, wlej ją do gotującego się bulionu i mieszaj, aż sos zgęstnieje. Sos sojowy wybierz bezglutenowy, np. tamari.
Jak długo sos wytrzyma w lodówce?
Do 3 dni w szczelnym pojemniku. Odgrzewaj go na małym ogniu, mieszając, i w razie potrzeby rozrzedź bulionem. Zamrożony zachowa jakość do 2 miesięcy.
Jak oceniasz ten przepis?
4,6 / 5 · 33 oceny
